Standaardnederlands op De Kempel

Hoe staat het met de taalvaardigheid van (aanstaande leraren) in het basisonderwijs? Dit was onderwerp van het onderzoek van Leonie Vink, die zo’n 100 Kempelstudenten aan de tand voelde en tot de conclusie kwam dat regionale taal een behoorlijke invloed heeft op de standaardtaal van aanstaande leraren.

Dat taal evolueert, is een gegeven. Standaardnederlands is de ‘ideale taal’ voor (aanstaande) leraren in het basisonderwijs, die immers een voorbeeldfunctie hebben in de klas als het gaat om taalgebruik. De overheid ontwikkelde richtlijnen voor de taalvaardigheid van aanstaande leraren en een landelijke pabo-toets werd ingevoerd om de taalvaardigheid van eerstejaars pabo-studenten te testen. Toch lijkt het er op dat regionale invloeden zich steeds meer laten gelden en dat er geen sprake is van één unieke standaardtaal. Hoe is het gesteld met de taalkennis van pabo-studenten en hoe brengen zij hun taalkennis in de praktijk? Wat verstaan zij zèlf onder Standaardnederlands? Doel van het perceptie- en competentieonderzoek dat Leonie verrichte onder 109 Kempelstudenten was om inzicht te verkrijgen in de vraag wat pabo-studenten acceptabele taal vinden. Aan de hand van een tekst werd hen gevraagd om de daarin aangebrachte substandaard fouten en regionalismen te vinden en te corrigeren. De onderzoeksresultaten (zie onderstaande tabel) laten zien dat vooral regionalismen niet worden herkend als fout, maar worden geaccepteerd als standaard. Daarnaast bleven behoorlijk wat substandaard fouten onopgemerkt in de tekst staan. Wel blijkt dat er vooruitgang wordt geboekt tussen het eerste en derde studiejaar.

Percentages fouten herkend en gecorrigeerd

	Studiejaar	N	Gemiddeld
			%
% substandaard	1	56	63,39
	3	53	68,87
% regionalismen	1	56	35,71
	3	53	50,60
% substandaard + regionalismen	1	56	49,55
	3	53	59,73

Leonie Vink is onderzoeker in opleiding van het Kempelonderzoekscentrum en masterstudent aan de Radboud Universiteit, faculteit Letteren, afdeling Taalwetenschap. Thans zet ze dit onderzoek naar het taalgebruik op de lerarenopleiding voort in een verdiepend onderzoek. De resultaten van haar eerste onderzoek zijn beschreven in het onderzoeksverslag 'Daar verschiet ik van'. De .pdf van haar onderzoek kan hier worden gedownload.